Je bevalling regelen is net als een kinderwagen kopen.

Je bent zwanger en bereid je uiteraard voor op alles wat komen gaat. Praktische zaken, maar ook de bevalling moet geregeld worden.

Kinderwagen kopen.

Stel je voor dat je een kinderwagen gaat aanschaffen. Je gaat naar de winkel en geeft aan dat je zwanger bent en een kinderwagen nodig hebt. De verkoopster, die er verstand van heeft, bepaalt welke kinderwagen geschikt is voor jou en die koop je. Beetje vreemd?Jazeker. Je verwacht namelijk dat je zelf beslist welke wagen geschikt voor je is en je wensen vertaald ziet worden in een goed advies en dat je niet een lopende portemonnee bent.

Bevalling regelen.

Maar waarom vinden we het dan normaal dat een buitenstaander grote invloed heeft en zelfs vaak mag bepalen, hoe en waar je bevalt? Dat je eigen inbreng en mogelijkheden ondergeschikt zijn en niet het uitgangspunt voor begeleiding. Ga eens na hoe vaak je tijdens je zwangerschap onderzoeken ondergaat en protocollen toelaat, terwijl je misschien daar anders over denkt of er een ander gevoel bij hebt. Waarom standaard al die echo’s, terwijl je je afvraagt wat het toevoegt naast alle stress over de (mogelijke slechte) uitslag die het geeft?  Waarom inwendig onderzoek toestaan, omdat de verloskundige dat nodig vindt en jij er een hekel aan hebt? Waarom vliezen laten breken of inleiden, terwijl jij geen haast hebt?

Keuzes maken en besluiten.

Wees je bewust van je eigen visie en gevoelens die dit alles oproept: stress, hekel hebben aan, geen haast hebben. Neem jezelf serieus en volg je eigen gedachten en gevoelens, ook al lijken ze niet logisch en ben jij geen arts. Dat hoeft ook niet want jij bent ook een deskundige. Immers de baby zit in jouw buik en het is jouw lichaam. Wie is daar het dichts bij betrokken? Juist ja, jij!

Denk ook eens aan een doula in dit verband. De doula richt zich op wie je werkelijk bent, wat je werkelijk nodig hebt en zelf in te brengen hebt. Ze is onafhankelijk en volgt jou. Dat geeft meer (zelf) bewustzijn, meer (zelf) vertrouwen en een soepelere geboorte waaraan meer plezier beleefd wordt.

 

Beeldvorming

Van jezelf

Hoe je gaat bevallen en hoe je dat vindt, wordt gekleurd door alles wat je daarover heb gehoord, gelezen en gezien. Dat gekoppeld aan je eigen karakter en  mogelijkheden is dat de uitgangspositie voor je bevalervaring. Positieve, bekrachtigende en genuanceerde input heeft een ander effect dan negatieve, angstige en behoudende informatie. Dat moge duidelijk zijn.

Van de geboortebegeleider

Heb je er wel eens bij stil gestaan dat die beeldvorming ook een rol speelt bij degene die bij je bevalling is? Zoals je partner, de verloskundige, de gynaecoloog of de verpleegkundige. Vooral de laatste twee werken in een setting waarin een gezonde, ontspannen geboorte niet regulier is. En reken maar dat het hun visie en houding beïnvloedt.

Effect op begeleiding en bevalervaring

Wanneer zwangeren erop geattendeerd worden dat haar wensen en haar lichaam uitgangspunt zijn en blijven tijdens de zwangerschap én de geboorte, is vaak haar reactie: “Mag dat dan?” of “Ik dacht dat ik geen keus had”. Er zijn namelijk zorgverleners die verwachten/willen dat je als zwangere je richt op en het liefst meegaat in hun perspectief en visie, soms gepresenteerd als: “ik ben de deskundige” of “ik ben de eindverantwoordelijke persoon in dit gebeuren”. (Te)veel zwangeren denken dat ze moeten bevallen binnen de marges van hun zorggever of partner. En als je jezelf centraal zet en inbrengt in het gesprek, bestaat de kans dat je als lastig bestempeld wordt. Niet fijn in een relatie waarin je toch al afhankelijk bent of samen verder moet. Dat voelt niet veilig en dat is juist nodig om goed te baren.

Ook de houding van de partner heeft die impact .Zwangeren conformeren zich bijvoorbeeld aan de angst en wensen van hun partner. Laten een echo maken of besluiten in het ziekenhuis te gaan bevallen, omdat de partner het anders niet trekt. Terwijl ze wat hen betreft niet echt een echo hoefden of best thuis wilden bevallen. Hoeveel ruimte is er in andermans visie voor jouw  voorwaarden om prettig en veilig te bevallen? En daaraan gekoppeld: in hoeverre kunnen en durven de geboortebegeleiders jou te volgen? Het is bekend dat niet gehoord en gezien worden een smet blijft op je bevalervaring.

Andere input

De bevallingen die je meemaakt, ook als geboorte professional, kleuren dus je houding en visie. Dat kan niet anders. Gelukkig is een kenmerk van de mens dat hij groeit en zichzelf ontwikkelt. Een vrouw die in haar kracht blijft en baart in vrijheid is daarom een uitstekende leerschool voor geboortebegeleiders. Ik leer bijvoorbeeld van elke barende vrouw, door haar met een open houding tegemoet te treden. Ik zet mijn eigen mening opzij en volg en vertrouw de vrouw 100% in haar kunnen en weten wat ze nodig heeft. Daar waar ze mijn ondersteuning wenst, geef ik die haar.

Ander bevalklimaat

Mijn wens is dat alle vrouwen die baren zó begeleid gaan worden dat optimaal gebruik gemaakt wordt van de gezonde werking van haar geboortelichaam en dat haar mentale en emotionele mogelijkheden uitgangspunt zijn en blijven bij de baring. Dat de mensen die bij de geboorte zijn, haar (durven te) vertrouwen en respect hebben voor haar kunnen. Dat iedereen er alles aan doet om een voor haar veilige setting te creëren. Daar past geen angst,betweterigheid of wantrouwen bij.  Dus zwangeren, luister goed naar alle informatie die je ontvangt van welke geboortebegeleider dan ook en bepaal dan of het jou helpt om gezond, veilig, prettig en op eigen wijze te bevallen. Zo ja: omarm die persoon. Zo nee, bedank voor de info en zoek verder. Succes!

Wie volgt wie tijdens de bevalling?

Stel je voor.

Stel je voor: je bent aan het klussen en slaat per ongeluk met de hamer op je vinger. Wat doe je dan? Je gaat je hand bewegen van de pijn en geluid maken, inclusief een knetterende vloek misschien. Een volkomen automatische reactie op iets wat met je lichaam gebeurt. Toch?

Stel je voor: je moet overgeven. Je voelt je beroerd worden, wordt onrustig, wilt niet overgeven, maar uiteindelijk gaat je maag het voedsel eruit werken. Niet fijn, maar je hebt geen keus en volgt de beweging en kracht van je lichaam.

Begeleid worden.

Na de slag op je vingers begin je te springen en te kermen Een hulpverlener staat naast je en zegt dat je beter geen geluid kan maken, want dat kost energie en alle energie is nu nodig om te herstellen. Dus stoppen met piepen. En ook stoppen met bewegen, want ook dat is energieverspilling.

Je hebt overgegeven en de hulpverlener dringt er op aan om zo snel mogelijk nog eens over te geven. Want meestal is het na één keer niet klaar en dan ben je er maar vanaf. Dus krijg je het voorstel om een vinger in de keel te steken, dan wek je het op en gaat het sneller. Kun je je voorstellen dat je verkrampt? Dat je je in moet spannen (wat trouwens ook energie kost) om een natuurlijke reactie tegen te gaan? En is dit logisch?

Wat gaat hier mis?

In beide voorbeelden wordt actief ingegrepen in een automatisch proces van het lichaam. Klinkt wat onrealistisch en dat is het ook. We vinden het niet normaal en onnodig om in deze situaties verteld te worden hoe we het beste kunnen reageren op een lichamelijke impuls, zoals braakneiging en pijn in je vingers na een gevoelige slag daarop. Want je lichaam geeft precies aan wat nodig is en jij hoeft het alleen maar te volgen, sterker nog, het is lastig om er géén gehoor aan te geven.

Begeleiden tijdens de bevalling

Het bizarre is, dat we actief ingrijpen wel normaal vinden als een vrouw een kind gaat baren. Dan is haar lichaam ineens niet meer vanzelfsprekend in staat om iets naar buiten te werken en ook niet betrouwbaar. Maar het lichaam is ingenieus, ook als het baart. Als de bevalling begint zet het lichaam de baarmoeder aan tot openen, wat voelbaar is als weeën. Als  ze voldoende geopend is, voelt de vrouw drang om het kindje er uit te duwen, begeleid door haar eigen ademritme. Omdat het een intensief proces is, bouwt het lichaam pauzes in voor herstel en opdoen van nieuwe energie voor moeder en kind. Helaas laten vrouwen zich massaal vertellen hoe ze moeten ademen, wanneer ze wel en niet geluid mogen maken, of er voldoende vaart in de bevalling zit en welke houding ze aan moeten nemen om hun kind te baren. Onnodig om te vertellen dat dat contraproductief is en zelfs schadelijk kan zijn.

Wie volgt wie?

Maar ja, wie is hier de deskundige? Wie heeft de zwaarst geldende ervaring? Ik durf te stellen dat de grootse deskundige de barende vrouw is. Ook al is het haar eerste keer. Zij ervaart het beste wat in haar lichaam gebeurt en mag er op aangesproken worden om daar gehoor aan te geven. Om zich vrij te voelen om op haar eigen wijze geboorte te geven. Vertrouwen op de werking van het lichaam en het volgen is dus belangrijk en wenselijk. Dat vraagt echter geduld en accepteren van de grilligheid van het ritme van het baren.

Wat kiest de zwangere?

Heeft de zwangere een keuze? Ja! Ze kán kiezen voor het volgen van haar eigen mogelijkheden en haar eigen inbreng centraal zetten. Ze kán vertrouwen op haar eigen werkende lichaam, ook tijdens het baren. Ze zal daarvoor wél mensen om zich heen moeten verzamelen die haar volgen, bekrachtigen en hun eigen angsten ondergeschikt maken aan de veilige, natuurlijke werking van het barende lichaam. En eventueel vriendelijk te bedanken voor al het aanbod om daarop in te grijpen en aan te sturen als daar geen dringende medische noodzaak voor is. Zo komen we een stap dichter bij dynamische en gezonde geboortezorg.

De verloskundige die zich tegelijkertijd ook als doula aanbiedt.

Deze maand is het me twee keer overkomen: een (potentiële) klant, geeft aan bij haar verloskundige dat ze ook een doula wil. Die begrijpt dat de zwangere blijkbaar behoefte heeft aan meer ondersteuning, biedt aan om eerder en dus langer bij de bevalling aanwezig te zijn en hopla, exit doula.

Deze verloskundige zegt zelfs dat ze blijft, al duurt het 48 uur. Lijkt me nog al een opgave en hele verantwoordelijkheid. Immers de vrouw is nu gerustgesteld, maar erger: ze verwacht ook dat dat zal gebeuren en dat de verloskundige er al die tijd er onvoorwaardelijk voor haar is en na twee dagen ook nog in staat is om de medische verantwoordelijkheid te dragen van de baring. Maar goed, daar ga ik niet over en als beide partijen zich daar content bij voelen, doen!
Maar wat is er op tegen om een doula toe te laten in de kring van ondersteuning? Weten de zwangere en de verloskundige eigenlijk wel wat de meerwaarde van de doula is?

Want was het doulaschap maar zo simpel: gewoon meer uren draaien en wat meer aandacht en klaar is Kees. Het ligt echter wat ingewikkelder. We leggen als doula hoe dan ook andere accenten. De hoofdtaak van de verloskundige is zorg dragen voor een gezonde baring, alert zijn op mogelijke complicaties en adequaat handelen (inclusief een gewenste wending geven aan de baring) als dat nodig is. De hoofdtaak van de doula is zodanig ondersteunen dat het welzijn van de aanstaande moeder en vader gewaarborgd wordt.

Daarom geven we in onze begeleiding als doula veel aandacht aan de geboortepartner. Ze worden intensief in de voorbereiding betrokken en ook tijdens de geboorte van hun kindje hebben we continue aandacht voor hun positie en beleving. Ook het effect van de komst van het kindje in de familie komt uitgebreid aan de orde. Relaties en familieverbanden veranderen, dat heeft invloed op de zwangerschap en de geboorte. De doula gaat een persoonlijke band aan, waardoor de intimiteit gevoed wordt. Gelukkig heeft de doula geen medische verantwoordelijkheid, want dat vraagt een zekere professionele afstand, een wat zakelijker houding.

Ook is ons aandachtsgebied heel breed en ook zijn we breed geschoold. Kunnen daardoor meedenken en helpen realiseren van heel diverse wensen en behoeftes. We hebben geen beperkende protocollen. Doula’s hebben maar één regel: de vrouw én haar partner centraal stellen in onze aandacht en hen onvoorwaardelijk blijven volgen. Dat kan ook, want een doula heeft nooit een eigen agenda en geen medische verantwoordelijkheid.

Ik nodig zwangeren, hun geboortepartner én de verloskundige uit om in gesprek te gaan met een doula, om zich goed te laten voorlichten over de meerwaarde van de doula. Ze is er niet voor niets

“Natuurlijk bevallen moet weer gewoon worden” Gaat dat gebeuren?

“Natuurlijk bevallen moet weer gewoon worden” is de juichende kop van een artikel in de Volkskrant van 8 juli 2015. Brazilië gaat de strijd aan tegen het torenhoge aantal keizersneden dat daar worden uitgevoerd. Helemaal mee eens natuurlijk. Maar het is zo gemakkelijk gezegd en ik vrees, zo moeilijk gedaan.

Visie op natuurlijk bevallen
In het artikel is te lezen waarom het lastig is. Een vaginale geboorte wordt door veel Brazilianen namelijk als primitief beschouwd. Daar begint het al. Dat argument wordt vaker gebruikt in discussies over wel of niet gebruik maken van medische ingrepen. Interventies worden gezien als vooruitgang en rijkdom; wij zijn ontwikkeld én we kunnen het ons veroorloven, dus doen! Natuurlijk bevallen daarin tegen wordt gezien als simpel en minder betrouwbaar, want dat vraagt vooral volgen (met de handen op de rug) en gebruik maken van de mogelijkheden van de vrouw.

Daarnaast duurt bevallen lang, doet het pijn en is het een bloederige en onaangename aangelegenheid vinden de Braziliaanse vrouwen. Ook zijn ze bang dat een gehavende vagina hen seksueel minder aantrekkelijk maakt. Tjsa, ga dat beeld maar eens bijstellen. Hoe krijg je vrouwen zo ver dat ze zich herinneren dat het vrouwenlichaam gemaakt is om te bevallen? Dat vaginaal bevallen normaal is. Dat bevallingspijn een functie heeft evenals de lengte van een bevalling. Dat het met de bloederigheid wel meevalt. En dat de vagina het meest rekbare orgaan is, dat keurig weer de oorspronkelijke vorm krijgt nadat de baby het gepasseerd heeft.

Braziliaanse gezondheidszorg
Een ander probleem is dat de Braziliaanse artsen verleerd zijn hoe vaginaal bevallen ook alweer gaat. En zijn ze vergeten dat natuurlijk bevallen het meest gebaat is bij geen interventies. Dat krijg je met al die handige, te plannen keizersneden. Vertel maar vaak genoeg hoe achterhaald vaginaal bevallen is en hoe gevaarlijk trouwens, en veel vrouwen gaan als makke schapen de operatiekamer is. Dat een keizersnee een ingrijpende operatie met flink wat nawerkingen voor moeder en kind wordt voor het gemak (van de chirurg en de planner van het ziekenhuis) maar verzwegen.

Vrouwen worden bang gemaakt: hun gezondheid en dat van hun kindje, de kosten en beschikbaarheid van het medisch team worden ingezet als stok achter de deur om toch vooral het beleid van het ziekenhuis te volgen. Ook zijn vrouwen (en met hun de hele maatschappij) de afgelopen jaren behoorlijk geïndoctrineerd. Misschien is kritisch en logisch nadenken wel heel gezond en levensreddend voor de gezondheid en toekomst van moeder en kind.

Situatie in Nederland
Gaat natuurlijk bevallen ook in Nederland weer gewoon worden? Ik vrees voorlopig van niet. Het aantal ziekenhuisbevallingen neemt namelijk hand over hand toe evenals het medicaliseren van de zwangerschap en geboorte. De vrouw die een kind in zich draagt is een tikkende en onvoorspelbare tijdbom geworden. Dat is gevaarlijk en lastig, dus reguleren en indammen dat proces. En vooral in de gaten houden en regelmatig controleren van allerlei functies. De drie à vier echo’s die standaard worden aangeboden is hiervan een voorbeeld. Dat impliceert dat je de boel niet vertrouwt. Lang leve het protocol. Niks afwachten, vertrouwen hebben, kijken naar de mogelijkheden en gebruik maken van de kracht van de vrouwen. Ontkrachten en dan jezelf aanbieden als reddende engel. Want controle en preventie is een groot goed. Maar vergeten wordt dat bevallen baat heeft bij overgave, tijdloosheid, geduld hebben en intimiteit.

Begrip
Voor al diegene die nu gaan steigeren, omdat ze veel hebben gehad aan een medische ingreep: uiteraard ben ik voor levensreddend ingrijpen als de situatie zich voordoet. Niet wachten tot het onherstelbaar fout gaat. Fijn dat die medische zorg er is. Maar het is zorgelijk dat die zorg steeds eerder en sneller gewenst en aangeboden wordt. Het verstorende en zelfs schadelijke effect daarvan wordt mijns inziens vaak onvoldoende onderkend. En het dringt de gezonde werking van een ongestoord zwanger en barend lichaam naar de achtergrond.

Tot Slot
Er is nog veel te winnen op het gebied van kennis opfrissen en vertrouwen krijgen in de mogelijkheden van de natuurlijke zwangerschap en geboorte. Gelukkig maar, want zo is er sprake van groei en vooruitgang. En dat is toch precies wat we allemaal willen in deze moderne maatschappij?

Wie bevalt hier eigenlijk?

Wie bevalt hier eigenlijk?
Het lijkt een overbodige vraag maar het is onderhand een cruciale vraag in bevallingsland. En de razendsnelle ontwikkelingen die deze vraag actueel maken, zijn niet altijd zichtbaar voor de belanghebbende: de zwangere en straks bevallende vrouw. Zodat die zich ineens voor weer een voldongen feit zien staan. Lees: weer meer regels, protocollen en afspraken, waar zij zich naar te voegen heeft. Allemaal natuurlijk voor haar eigen bestwil, want risicoverlagend en preventief. Maar haar inbreng, haar mogelijkheden worden ondergeschikt gemaakt aan hoe een ander het ziet. Gebaseerd op ervaringen, maar het is boeiend om eens te kijken waar die ervaringen uit bestaan. Waar je mee werkt word je door besmet. Zie je steeds vrouwen die “het niet kunnen” en ontstaan problemen, dan is het logisch dat het je perceptie wordt. Gewoon bevallen is geluk hebben. Zo ver zijn we onderhand.

Positie gynaecologen en verloskundigen
Er zijn nog steeds (te)veel gynaecologen en verloskundigen die zich een belangrijke positie aanmeten bij het welslagen van een bevalling. Ze ontwikkelen beleid, testen en voorstellen tot inleiden. Snijden wordt meer en meer de norm. En een verstandige vrouw snapt hen en volgt hen is hun idee. Een vrouw met afwijkende (lees: eigen) ideeën omtrent haar kunnen en voorwaarden om te bevallen wordt als lastig bestempeld, ondeskundig. Het moet niet zo gek worden dat bijvoorbeeld een vrouw met verhoogde bloeddruk thuis wil bevallen (omdat daar haar bloeddruk normaal is). Zij neemt dan onnodige risico’s zo wordt haar verteld. Het ziekenhuis heeft ook “alles bij de hand” wordt vaak geredeneerd. Dus voor de zekerheid maar daarheen, voor het geval dat. En zo wordt menig gezonde vrouw, zwanger van een gezond kind, richting ziekenhuis gedirigeerd. En daar begint de interventie. Je wordt tegenwoordig bijna automatisch aan de banden gelegd bij binnenkomst (letterlijk en figuurlijk). Altijd handig die informatie over hartslag en weeënactiviteit, vooral als er misschien straks beleid op gemaakt moet worden. En zo start de inmenging, die een natuurlijk verloop hoe dan ook verstoort. En regelmatig is dit het begin van verdere interventies. Self- fulfilling prophecy voor de artsen en onderhand ook voor de bevallende vrouw die zich laat meeslepen in de risico analyses.Het is altijd weer vermakelijk om te zien hoe hulpgevers reageren als de vrouw het niet eens is met het voorstel tot bijstimuleren, vliezen breken of inwendige registratie om maar eens wat te noemen. Ze zijn zo gewend om gevolgd te worden dat ze verward raken als een vrouw “nee”zegt. Hun reactie daarop is: “Maar dit is het beleid van het ziekenhuis”. Of nog zo’n dooddoener: ”Dit is het protocol”. Ik verzin dit niet, ik hoor dit regelmatig. En het slaat nergens op, want het heeft niks met de vrouw te maken.

Positie bevallende vrouw
De bevallende vrouw wil betrokken worden, centraal blijven staan in haar bevalling. Zij zal het moeten doen. En wij zullen haar moeten volgen. Eerst en vooral kijken wat haar mogelijkheden zijn. Waar ze nu staat, wat ze nu nodig heeft. Misschien komt het wel op bijstimuleren uit, maar pas dan wanneer de vrouw er aan toe is en in een toediening die afgestemd is op haar lichaam en haar energie. Wie bevalt hier eigenlijk, wie moet het doen? Het lijkt soms wel dat de artsen na een bevalling blij zijn dat ze hebben ingegrepen en tevreden zijn dat mevrouw goed meewerkte. Een zeer secundaire, zeer ongewenste en onacceptabele positie voor de bevallende vrouw.
Daar kan ze wel wat aan veranderen, namelijk door haar mond open te doen. Haar eigen weg volgen en zorgen dat ze diegene om zich heen verzamelt die haar vertrouwen en haar volgen. Mensen die in overleg met haar elke volgende stap nemen. Maar in beginsel de vrouw vrij laten en haar met bewondering en erend zien bevallen. Dat maakt een vrouw sterk evenals haar partner. En een bevalling is gebaat bij (innerlijke) kracht, liefde en vertrouwen.

Bredere kijk op bevallen is gezond
Bevallen is trouwens ook genieten. Dat wordt vaak maar voor het gemak vergeten. Het zit momenteel veel te veel in de hoek van het lijden en het onvermogen. Gezonde zwangeren worden preventief ingeleid, want straks ontstaat misschien een risico en “daar gaan we niet op wachten”. Waar zijn we mee bezig?! In hoeverre zijn alle hulpgevers zich bewust van hun denken, beleid en handelen en, heel belangrijk, wat het effect is op de voortgang van de bevalling? Hebben ze wel eens een hele bevalling (liefst meerdere) meegemaakt? Het zou voor veel verloskundigen, verpleegkundigen en gynaecologen heilzaam zijn als ze daar eens voor zouden gaan zitten. Gewoon er bij zijn, de hele rit uitzitten en kijken. Zien. Dat is de beste leerschool. Zo leren ze hun eigen angsten overwinnen en groeit hun vertrouwen in hoe een vrouw baart. Want je komt jezelf tegen bij een bevalling, dat moge duidelijk zijn. Wanneer word jij onrustig? En waarom? Niet vaak genoeg een goede afloop meegemaakt? Daar ligt dus een mooie taak te wachten voor hulpgevers.

Inbreng zwangere en bevallende vrouw
En zwangeren en bevallende vrouwen kunnen ook nog wat leren. Want weet dat je niet fout zit als je andere ideeën en wensen hebt ten aanzien van je bevalling. Het klopt namelijk. Wees niet bang en ga de strijd niet aan, want dat hoeft niet. Je hoeft alleen maar aan te horen wat de hulpgever je te bieden heeft en als dat afwijkt van jouw visie en beleving, ga dan op zoek naar passende hulp. Die is er. En vertel dat ook tegen degene wiens begeleiding je onvoldoende vindt. Zodat hij of zij er van kan leren.

Wie bevalt hier eigenlijk?
Want wie bevalt hier eigenlijk?! Het kind, via het lichaam van de moeder. Die heeft haar lichaam te volgen en elke hulpgever heeft haar te volgen. En als aan het einde van het spectrum een ingreep nodig is, graag en prima. Maar dat einde wordt steeds meer naar het begin van de bevalling gehaald en dat is een zorgelijke ontwikkeling. Laten we die stoppen en keren, daar is iedereen bij gebaat. Dus allemaal aan de slag, hulpgevers én zwangeren. Het kan gemakkelijk en het is gemakkelijk. En stukken goedkoper, voor degene die gevoelig is voor dat argument. Maar een goede bevalervaring is onbetaalbaar.

Gonny Cappers 21 september 2011

De doula voor levensvreugde en levensverdriet.

Als een kindje geboren wordt komen leven en dood heel dicht bij elkaar. Dat maakt bevallen zo bijzonder, maar ook kwetsbaar. Iedere vrouw die zwanger is hoopt op een levend en gezond kindje. De opluchting en vreugde zijn groot als dat zo blijkt te zijn.

Maar het kan ook anders gaan. Wanneer je gaat bevallen van een kindje dat niet levensvatbaar is, is dat heel dubbel. Enerzijds word je hoe dan ook ouder van dit kindje, compleet met bevalling. Je baart je kind. Dat is het eerste wat gebeurt: je wordt ouder en hebt een megaprestatie geleverd. Namelijk, je kindje op de wereld gezet. Daar past trots, blijdschap en verwondering bij. Anderzijds is er het verdriet om dat dit kindje zo stil is. Niet ademt. Niet leeft.

Als het dus anders loopt, heb je als prille ouders naast vreugde te dealen met een onpeilbaar verdriet en een grote leegte naast volledig ouder zijn. Je wordt ouders van een kindje dat nooit gezien gaat worden door de omgeving. Dat vraagt extra aandacht en begeleiding.

Bij deze bijzondere geboortes kan een doula waardevol zijn. Zij staat los van het medische stuk en legt het accent op de belevings- en emotionele kant van het geheel. Hoe verbind je je met het kindje in je buik. Hoe is het om mama en papa te zijn van dit kindje. Is er ruimte voor vreugde tijdens de zwangerschap en de geboorte. Is er ruimte voor angst, verlies en radeloosheid. Wat is er mogelijk na de geboorte wat betreft herinneringen vastleggen. Hoe maak je kennis met je kindje en hoe neem je er weer afscheid van.
Gesprekken met een doula kunnen helend zijn. En helpen bij de verwerking hoe( verder) te leven met dit kind dat niet leeft.

Zo heb ik eens op een jaarlijkse doula oudermiddag ook de ouders uitgenodigd, wiens kindje dood geboren was. Ze kwamen langs. Alle ouders hadden hun kindje bij zich, zij droegen het mee in hun hart. Het werd een prachtige middag, waarin geboorte ervaringen werden uitgewisseld tussen álle prille ouders en met liefde gesproken werd over de mooie kindjes die geboren waren.

Als je als doula in gesprek gaat met een nieuw stel, is er altijd aandacht voor de hele zwangerschapsgeschiedenis. Er is volop aandacht en ruimte voor alle kindjes die zich genesteld hebben in de baarmoeder, ongeacht de uitkomst. De doula begeleidt dus ook vrouwen die een miskraam (=kleine geboorte) hebben gehad. Alle facetten rondom geboorte zijn voor de doula bespreekbaar en dat maakt het zo vervullend. Voor zowel de ouders als de doula.

Ter illustratie van de steunende, helende werking van een doula bij het verlies van een kindje, deze link naar een indrukwekkende fotoreportage met tekst.

Relaties en pijnbeleving. De rol van de doula daarin.

Liefdevolle relatie en bevallen
Oxytocine is een van de hormonen die een hoofdrol speelt bij een geboorte. Het zorgt onder andere voor weeën of golven. Die zorgen er voor dat de baarmoedermond ontsluit en als die volledig geopend is kan het kindje door het geboortekanaal zakken en geboren worden. Een belangrijk hormoon dus. Oxytocine wordt ook wel het knuffelhormoon genoemd. Elkaar lief vinden en lief hebben verhoogt namelijk het oxytocine niveau. Waar liefde aanwezig (en voelbaar) is, is geen angst. Liefde veroorzaakt ontspanning en daardoor opent de baarmoedermond soepeler en is er minder/geen pijnsensatie. Angst heeft stress tot gevolg. Daarvan verstrakken de spieren en ontstaan pijnlijke(r) weeën. Een liefdevolle relatie met de mensen om je heen, creëert ook een andere sfeer in de geboorteruimte. Er is meer plezier, er wordt meer gelachen, meer gemasseerd, meer motivatie en er is betere afstemming en betrokkenheid. Wie wil dat niet?

Brits onderzoek
Een Brits onderzoekje wijst uit dat vrouwen met een koele relatie meer pijn voelen. Het hebben van een relatie alleen is dus geen garantie voor een pijn remmend effect. Of omgekeerd: een warme, liefdevolle relatie geeft minder pijn. Dank je de koekoek. Liefde is helend en ontspannend. Dus laat de zwangere bepalen welke kring van mensen tijdens haar gehele bevalling non stop liefdevol aanwezig zijn en daarmee de pijnsensatie voorkomen of verminderen.

De doula is oxytocine verhogend
Een van de mensen die een vrouw kan uitnodigen om deel uit te maken van die kring, is een doula. Waarom zou je een doula erbij vragen als je al een liefhebbende partner en betrokken verloskundige hebt? Daar zijn meerdere redenen voor te geven. De doula is persoonlijk betrokken, maar heeft geen persoonlijk belang. Ze is goed in het vlot aangaan van een intieme, liefdevolle relatie. Niet voor niets wordt in Amerika (de bakermat van de doula) de functie van de doula omschreven als “to mother the mother”. Doula’s koesteren liefdevol de vrouw én haar partner. Haar aanwezigheid alleen al geeft rust. En daarmee ontspanning. Een doula volgt en veroorzaakt geen stress, ook omdat ze geen eigen agenda heeft. Van een doula hoef je niks te “vrezen”. Zodat de oxytocine vrij kan stromen. Soms herinnert ze stellen er aan om elkaar lief te hebben, wat een positief effect heeft op de voortgang van de geboorte. De doula kies je zelf uit, je hebt er een klik mee en je laat haar toe in je kring van intimiteit. Daarmee verminder je ook nog eens de druk op de partner en verloskundige. Liefdevolle aandacht, onvoorwaardelijke aandacht, gewenste aandacht, allemaal helend en werkend voor een fijne bevalervaring, waarin pijn niet centraal staat. De doula heeft het allemaal in haar pakket.

Ouders aan het woord
Te mooi om waar te zijn? Nee hoor, al jarenlang werkt het zo en het is wetenschappelijk onderzocht en bevestigd. Degene die dat het beste weten, zijn de ouders die voor een doula hebben gekozen. Wil je weten hoe ze haar liefdevolle ondersteuning ervaren hebben? Bekijk het filmpje “ Kiezen voor een doula. Ouders vertellen” http://www.praktijkeigenwijz.nl/doula.php

Voorbereiden op de geboorte.

Als je een kindje gaat krijgen kunnen jij en je partner je daarop voorbereiden op verschillende manieren. Uiteraard is een combinatie van onderstaande voorbereidingen het meest wenselijk. Wat zijn de keuze mogelijkheden en wat zijn de haken en ogen?

Je maakt contact met je verloskundige of gynaecoloog en stemt je af op haar informatie wat wel en niet kan (volgens haar).
In het Nederlandse geboortezorgsysteem is het goed geregeld. Ben je een gezonde vrouw en zwanger van een gezond kind (en dat zijn er meer dan we willen geloven), dan ben je in goede handen van een verloskundige. Mankeer jij of je kindje iets dat de groei en geboorte van je kindje (ernstig) belemmert, dan kom je bij de gynaecoloog terecht. Een aandachtspunt is dat zowel verloskundige en gynaecoloog in meer of mindere mate werken vanuit protocollen, voorgestelde werkwijzen. Dat houdt in dat zwangeren en barenden langs een meetlat van tijd, gezondheid, en groei worden gelegd. De kans bestaat dat er minder ruimte is voor eigen inbreng. Wat weer effect heeft op de beleving en voortgang van de geboorte. Onvoldoende gehoord en gevolgd worden veroorzaakt stress en stagnatie van het geboorteproces. Complicaties liggen daarmee op de loer.

Je volgt een zwangerschapscursus.
Het is wenselijk om een cursus te volgen tijdens je zwangerschap. Niet om te leren ademen, want dat kun je al vanzelf. Wel is het fijn om geïnformeerd te worden over de werking van het geboortelichaam en hoe daar mee om te gaan tijdens de geboorte. Samen met je partner een cursus doen draagt bij aan de verbinding en een betere afstemming. Ook is het goed om met regelmaat even alleen maar bezig te zijn met zwanger zijn en gelijkgestemden te ontmoeten. Bepaal of je een cursus wilt waarin de fysiologie en mogelijkheden centraal staan, of een cursus waarin de pathologie en wat er mis kan gaan het uitgangspunt is.

Je leest je in, kijkt filmpjes en wisselt informatie uit met vrouwen die al bevallen zijn.
Het is goed te weten dat dit meestal gekleurde informatie is. De beleving speelt een grote rol en daarmee wordt niet altijd recht gedaan aan hoe het werkelijk ging. De realiteit is vaak genuanceerder dan verteld wordt. Ook is het vaak eenzijdige informatie, die als (enige) waarheid gepresenteerd wordt. Het is goed te weten dat positieve verhalen gezonder zijn voor de zwangere dan negatieve verhalen.
Er zijn zwangeren die boeken lezen, zich daarin herkennen en dan besluiten te weten hoe het zal gaan. Er is echter een verschil tussen herkennen en zelf ervaren. Daarnaast vragen lichaam en geest om gewenning, dus doen én herhalen, zodat een imprint ontstaat. Een boek lezen en dan de cursus niet meer nodig vinden is discutabel. De praktijk is vaak weerbarstiger dan de theorie.

Je huurt een doula in.
Goed voorbereid zijn is geen garantie voor een soepel verlopende geboorte. Oefenen doe je “op het droge”. Dat is toch anders dan de praktijk, waarin je te maken kan krijgen met vermoeidheid, onvoorziene omstandigheden, emoties en niet continue zorg. Daarom is een doula een uitkomst, de kers op de taart, de perfecte aanvullende ondersteuning bij deze intense gebeurtenis: de geboorte van je kind. Een doula steunt jou en je partner fysiek en emotioneel, informeert naar jouw wensen en mogelijkheden en volgt je.

Ga voor het hele pakket, een geboorte kan je niet overdoen. Het enige wat overblijft, naast natuurlijk een prachtig kindje, is de herinnering waar je de rest van je leven het mee moet doen. Vrouwen herstellen makkelijker van een ingreep dan van het gevoel dat (een deel van) de geboorte hun ontnomen was en dat er onvoldoende aandacht voor ze was. Dat ze zich eenzaam hebben gevoeld. Het is niet nodig. Je hebt het zelf in de hand.

Liggen of hurken

Vanmorgen werd in De Volkskrant in de rubriek “Gezond” aandacht besteed aan de kwestie of het beter is om gehurkt te poepen dan zittend. Samengevat kwam het er op neer dat dat hurken beter is, vooral bij mensen met obstipatie en aambeien.

Laten we dit fenomeen eens toepassen op een kind baren. Vrouwen worden vaak gevraagd te gaan liggen als het kindje zich aankondigt. Veel vrouwen willen dat niet, ze kiezen automatisch voor staan, zitten op handen en knieën of hurken. Hun instinct klopt: het is onnatuurlijk om liggend te baren. Net zo goed als het onnatuurlijk is om liggend te poepen. Probeer het maar eens. Maar ja, het is zo handig voor de zorgverlener; die heeft zo goed zicht en kan er goed bij. Je kunt je afvragen of vol zicht erop hebben en een helpende hand toe steken een gezonde geboorte bevordert. Maar dat terzijde.

In het artikel werd ook gezegd dat ontlasten een ingewikkelde handeling is, die je gedachteloos doet. Er zijn allerlei spieren bij betrokken. De intensiteit en duur van de inspanning tijdens het ontlasten vermindert als je hurkt in plaats van zit. Interessant om te weten dat een ingewikkelde handeling waar veel spieren bij zijn betrokken gedachteloos gedaan kan worden. Vaak is het dan ook pijnloos. Ook een opsteker voor vrouwen die gaan bevallen. Tijdens de geboorte zijn de spieren van je baarmoeder aan het werk. Waar je blijkbaar gedachteloos (lees = zonder angst) op kan vertrouwen.

Wat is er tegen een natuurlijke, verticale baar houding? Vrouwen, maak gebruik van de zwaartekracht én de constructie van je lichaam. Liggend baren vraagt ook nog eens van je om tegen de zwaartekracht in je kind omhoog te duwen (het bochtje om). Niet logisch en niet wenselijk. Ga niet horizontaal. Wil je dat wel, ga dan alvast oefenen door liggend te poepen.

Het artikel waarnaar ik verwijs is terug te lezen op http://www.volkskrant.nl/dossier-gezond/is-het-beter-om-hurkend-te-poepen~a3906051/

Tot slot een oproep: zullen we voortaan alle illustraties en animaties betreffende het inwendige van een zwangere en barende vrouw verticaal afbeelden? Dank u.