10 keuzes die je bevalling kunnen bemoeilijken.

  1. Weet niet van te voren wie je bevalling gaat begeleiden.
  2. Neem je partner als enige extra ondersteuning bij je bevalling.
  3. Beval op een plek waar je anders nooit bent.
  4. Geef de leiding/regie over je bevalling af aan een ander.
  5. Houd meer rekening met de mening/visie van de ander dan die van jezelf.
  6. Kijk vooral naar wat mis zou kunnen gaan oftewel heb weinig vertrouwen in de mogelijkheden van je (geboorte)lichaam.
  7. Kies voor onderbroken ondersteuning tijdens je bevalling.
  8. Stop je kop in het zand en zeg: “We zien wel.
  9. Wees ervan overtuigd dat bevallen ondraaglijk en dus ondoenlijk is. Leve de pijnstilling.
  10. Voed je vooral met drama verhalen over bevallen.

Als je gaat bevallen heb je veel keuzes te maken. Hoe meer de keuzes aansluiten bij jezelf, hoe beter ze zullen uitpakken. Dit lijkt een open deur, maar in de praktijk blijken veel aanstaande ouders zich behoorlijk te laten leiden door hun omgeving. En bedenken redenen die niet overeenstemmen met hun gevoel. De komende drie weken zal ik om de twee dagen een keuze bespreken die je bevalling kan bemoeilijken, mét een voorbeeld uit mijn doulapraktijk.  Veel inspiratie en eigen wijze keuzes toegewenst.

  1. Weet niet van te voren wie je bevalling gaat begeleiden.

Tenzij een verloskundige case loaded werkt, zul je nooit zeker weten van te voren wie je bevalling gaat begeleiden. Dat geeft (on)bewust stress. Helemaal als in de groepspraktijk een verloskundige werkt waar jij niet zo’n goede klik mee hebt. Dan bouwt zich tijdens de zwangerschap al weerstand op, met alle gevolgen van dien. In het ziekenhuis is helemaal onbekend wie dienst heeft als jij binnenkomt. Daar is vrijwel iedereen nieuw voor je. Terwijl het zo belangrijk is om vertrouwde, bekende gezichten om je heen te hebben. Daarvan ontspan je en dat heeft veel voordelen voor de voortgang van je bevalling en je beleving ervan.

Want spanning doet wat met de werking van je baarmoeder. Die gaat minder krachtig reageren. Dat is een natuurlijke reactie. Bij spanning gaat het bloed automatisch naar de arme- en beenspieren, want je moet immers kunnen vluchten of vechten; de aloude reflex. Er is minder bloed beschikbaar voor de spierwerking van de baarmoeder, dus die heeft daar onder te lijden. Dat merk je aan minder frequente weeën (ze kunnen zelfs ook helemaal wegvallen) en ze worden vaak ook minder effectief. Ook geeft spanning een andere beleving: krachtige sensatie gaat pijnlijk aanvoelen. Je gaat de weeën als onaangenaam ervaren. En terecht, want je spieren verkrampen en dat doet zeer.

Voorbeeld uit de praktijk.

Als doula begeleid ik een stel dat moeite heeft met de verloskundige. Ze hebben vooral last van het feit dat er te weinig met hun bevalwensen rekening gehouden wordt. Wanneer de bevalling is begonnen word ik gevraagd te komen. Ik arriveer iets eerder dan de verloskundige. De sfeer is goed. Wanneer de verloskundige binnenkomt, verandert er wat. De vrouw voelt zich niet meer vrij. Ze vertrouwt de verloskundige niet, want die heeft andere plannen met haar dan zij wil. De verloskundige vertrekt na een tijdje met de belofte om over drie uur weer langs te komen. De vrouw zakt weer in haar bevalling en alles loopt lekker. Tot twee uur later. Dan merk ik dat de vrouw andere weeën krijgt en ze ook minder goed opvangt. Wat gebeurt hier? Opeens krijg ik de ingeving: de komst van de verloskundige over een uur! Ik vraag de vrouw of ze zich al druk aan het maken is over het feit dat de verloskundige straks weer komt. Dat blijkt zo te zijn. Dus onbewust reageert de vrouw al op iets wat nog te wachten staat. Ik vraag de vrouw zich te richten op haar bevalling, dat gaat immers prima. En help haar de verloskundige uit haar gedachten te zetten. Het werkt. Wanneer de verloskundige zich uiteindelijk meldt is de vrouw zo gefocusseerd op zichzelf, dat ze minder “last” heeft van haar aanwezigheid. En daardoor staat ze meer in haar kracht en houdt de regie.

  1. Neem je partner als enige extra ondersteuning bij je bevalling.

De verloskundige of gynaecoloog is niet van begin tot einde bij je bevalling aanwezig. Net zomin als de verpleegkundige of kraamverzorgster. De enige waarvan je vrijwel zeker bent dat die er de hele tijd bij is, is je partner (tenzij je die niet hebt). Vooral als het een eerste bevalling betreft, is het afwachten wat je partner voor je kan betekenen. Bovendien is hij de deskundige van dienst op het moment dat zorgverleners niet aanwezig zijn. Je kan je voorstellen dat dat nogal belastend kan zijn voor hem. Een passende opvulling van deze leemte is de doula. Zij is een bekend en vertrouwd gezicht tegen de tijd dat je gaat bevallen en ze komt en blijft bij je bevalling vanaf het moment dat jij daar behoefte aan hebt. Ze kan van alles voor je betekenen: kopje thee zetten, masseren, geruststellen, partner aflossen, dingen uitleggen en daarmee helpen een passende keuze te maken etc. Voor de partner is dit ook heel prettig. Immers, niet alles komt nu op zijn schouders terecht en er komt ruimte om zelf ouder te worden. Dat laatste wordt vaak vergeten of onderschat. De man moet er voor zijn vrouw zijn wordt gezegd. Dat klopt, maar ook hij maakt een grote verandering door, hij wordt immers (weer) vader. Tel daarbij op dat een bevalling intens is om mee te maken en het is duidelijk dat ook een partner ondersteuning kan gebruiken.

Voorbeelden uit de praktijk:

De man oogt wat onthand als ik arriveer. Zijn vrouw zit flink in de weeën en hij is daarvan onder de indruk en weet even niet zo goed wat hij voor haar kan betekenen. Ik ga op de badrand zitten en adem mee in het ritme van de vrouw, die daardoor zichtbaar ontspant. Ze voelt zich ondersteund en herkend. De man is verbaasd dat het zo simpel kan zijn. Hij neemt het van me over en ze gaan samen verder in haar cadans.

Het is de tweede bevalling van een stel als ik in beeld kom. De eerste keer was de man er voor zijn vrouw, maar dat vond hij eerlijk gezegd een opgave: uren bij haar zitten in een benauwde badkamer. En dat terwijl hij eigenlijk behoefte heeft aan beweging op z’n tijd. Tijdens de tweede bevalling kan hij zich vrijer bewegen, af en toe naar beneden gaan om even iets anders te doen, omdat ik er voor zijn vrouw ben als hij de kamer verlaat. Op de cruciale momenten is hij er voor zijn vrouw. Het voelt voor allebei prettig dat ik non-stop bij haar blijf. Zij voelt zich gesteund en hij voelt zich niet bezwaard. Na afloop concludeert de vrouw dat ze deze keer veel meer aan hem gehad heeft. Terwijl hij fysiek veel minder aanwezig was.

  1. Beval op een plek waar je anders nooit bent.

Als je thuis bevalt, dus in een voor jou vertrouwde omgeving, beval je significant anders dan op welke plek dan ook. Je kunt je gang gaan en dat maakt de bevalling normaler. Je zit op je eigen bank, hangt over je eigen aanrecht, ligt in je eigen bed en doucht in je eigen badkamer. Thuis bevallen vergroot het gevoel van vertrouwd zijn. Geur, kleur, omgeving, alles is bekend en leidt dus niet af. Ontspanning maakt dat je je sneller en meer overgeeft aan het ritme van je geboortelichaam en dat maakt dat je soepeler en ongecompliceerder bevalt.

Wanneer je in een voor jou vreemde omgeving bent, bijvoorbeeld een ziekenhuis, werkt dat anders. Je gaat je als gast gedragen. Je vraagt sneller of iets wel kan of mag. Je bent onzekerder, voelt je minder thuis. (On) bewust geeft dat stress. Het doet ook iets met je beleving. Je komt om een kind te baren, dus vanaf dat moment is alles daarop gericht en is er geen afleiding of normalisering. De apparaten in de ruimte helpen je daaraan herinneren. Vrouwen worden vaker in een ziekenhuis wat lijdzamer. In deze nieuwe situatie zijn ze afhankelijker, want ze kennen hier niet de weg. Thuis kan je aangeven waar de handdoeken liggen. In een ziekenhuis heb je geen idee en je vraagt je gelijk af of je er gebruik van mag maken. Daar moet je alles ontdekken. Dat maakt dat je minder goed/snel naar binnen kan keren om je te richten op je geboortelichaam. Dus een vreemde, nieuwe omgeving is net als een vreemd, nieuw persoon helaas niet bevorderlijk voor de voortgang van je bevalling.

Voorbeeld uit de praktijk.

De barende vrouw komt thuis lekker op gang. Als vanzelf hangt ze over de aanrechtrand (fijne hoogte) om de weeën op te vangen. Daarbij gaat ze gaandeweg geluid maken, wat ze heel prettig vindt. Ze heeft besloten om in het ziekenhuis te bevallen, dus stappen we na een tijdje in de auto. Bij aankomst in het ziekenhuis, mag ze van de verpleegkundige op bed gaan liggen voor de registratie. Daarnaast zegt ze tegen deze barende vrouw (die ze vijf minuten kent) dat ze beter kan ophouden met geluid maken. Want ze moet waarschijnlijk nog een hele tijd weeën opvangen en dan is geluid maken uitputtend. Ik zie mijn cliënte verward raken. Ze gaat braaf op het bed liggen en van schrik stopt ze met geluid maken. Ik geef aan dat ze vooral moet doen waar ze zich prettig bij voelt, dus het bed uit en geluid maken. Binnen een uur is de baby geboren.

  1. Geef de regie over je bevalling af aan een ander.

Degene die het beste weet hoe de bevalling verloopt is de bevallende vrouw. De geboorte vindt immers plaats via haar lichaam. Zij voelt en ervaart alles van binnenuit en kan waardevolle informatie geven over de voortgang. Alleen wordt jammer genoeg daar vaak onvoldoende gebruik van gemaakt. Informatie van apparaten (die mensen trouwens interpreteren) en ervaring en scholing van professionals worden vaak meer vertrouwd en als uitgangspunt genomen. Dat wordt nog eens versterkt door zwangeren, die hun eigen visie en beleving inbrengen, te bestempelen als “zeur”, “teveel nadenkend”, “angstig “of “onzeker”. Als je de regie van je lichaam en de baring aan anderen overdraagt is dat voor beide partijen ondoenlijk. Voor de barende vrouw, omdat ze niet meer reageert op haar natuurlijk gevoel. Dat geeft verwarring, stress, pijn en een ontevreden gevoel over de geboorte. Voor zorgverleners is het niet wenselijk om de eindverantwoordelijkheid te hebben over leven en dood van een ander. Gevolg is dat men kan neigen tot preventief of eerder ingrijpen, om mogelijke nare situaties te voorkomen.

Voorbeeld uit de praktijk.

Ademen doen we vanzelf, ook tijdens een geboorte. Het ademritme past zich aan bij de activiteit die je doet. Niemand die je daarbij aanwijzingen geeft. Maar als je een kind baart is het blijkbaar ineens gebruikelijk en logisch dat een buitenstaander gaat vertellen hoe geademd dient te worden. Compleet met happen lucht nemen, kin op de borst en je kwaad maken. Ga er maar aan staan. Dat dit fysiologisch onhandig en zelfs onwenselijk kan zijn, wordt voor het gemak maar vergeten. Toch zijn er legio vrouwen die braaf en dapper de adem aanwijzingen van een zorgverlener volgen, terwijl ze moeiteloos ademden toen die er nog niet bij was.

Zo ook de vrouw die door haar verloskundige gestimuleerd werd om happen lucht te nemen en te duwen, duwen, duwen. Partner kreeg de taak om haar hoofd naar voren te duwen, want kin op de borst! Andere aanwezigen zaten haar ook aan te moedigen. Tot de vrouw riep: nu doe ik niks meer! Iedereen viel stil en was verbaasd. De barende vrouw zei het op eigen wijze te gaan doen. De baby werd vlot geboren en de vrouw was niet ingescheurd.

  1. Houd meer rekening met de mening/visie van de ander dan die van jezelf.

In het verlengde van de regie van de geboorte overgeven aan een ander, ligt het centraal stellen van visie van degene die de besluiten neemt. Elke vrouw weet wat goed voor haar is, wat ze diep in haar hart wil en wat bij haar past. Maar ja, je bevalt (voor t eerst) en wie weet het dan beter: jij of de verloskundige of gynaecoloog die ervoor geleerd hebben en heel regelmatig bij een geboorte is? Vrouwen zijn gewend om gewenst gedrag te vertonen en helemaal als ze in een kwetsbare, afhankelijke situatie zitten. Dan stappen ze sneller uit hun eigen weten en passen zich aan. Maar wie bevalt er eigenlijk? Wiens lichaam en wiens kind is het? Aan wie kan je het beste vragen wat er gaande is en wat er nodig is? Juist ja, de bevallende vrouw. En het is aan de zorgverleners om daarop in te spelen en niet andersom. Anders leidt het tot verspilling van mogelijkheden en heb je meer kans op een minder fijne geboorte-ervaring. En laat dat nu bepalend zijn voor je vrouwbeeld.

Voorbeeld uit de praktijk:

De baby ligt in stuit en de vrouw voelt zich teveel gestuurd door de gynaecoloog. Hoeveel tijd ze krijgt om te ontsluiten, in welke positie ze dient te baren (op de rug, met de benen in de beugels) en wie het laatste woord heeft (de gynaecoloog). Dit is absoluut niet haar keuze en het geeft veel stress. Ze komen in contact met mij en ik luister. Breng ze in contact met een verloskundige die ze zou kunnen helpen. Wat ook gebeurt en de vrouw baart uiteindelijk op haar eigen wijze, thuis in bad haar zoon. Het was haar eerste bevalling, maar ze bleef dicht bij haarzelf en creëerde de omstandigheden die voor haar veilig en prettig waren om te kunnen bevallen. Ga voor het volledige verhaal van de moeder naar http://www.praktijkeigenwijz.nl/luuk

 

  1. Kijk vooral naar wat mis zou kunnen gaan oftewel heb weinig vertrouwen in de mogelijkheden van je (geboorte)lichaam.

 Angst is een slechte raadgever. We weten het allemaal, maar toch sijpelt het door, zeker in de geboortezorg. Het is een teken van aandacht en betrokkenheid als men zegt: ”We houden je goed in de gaten. Dat impliceert echter dat er van alles mis kàn gaan. Het zwangere lichaam is blijkbaar niet zo betrouwbaar en lijkt een tikkende tijdbom. Jammer genoeg haalt deze houding de kracht weg bij de vrouw. Daarnaast bestaat het idee dat meer controle, ook meer zekerheid en veiligheid geeft. Terwijl juist bij geboorte overgave een belangrijk aspect is. Dat het werkt om je over te geven aan de werking van je geboortelichaam. Dan ben je full in control! Daar past geen geregisseerde geboorte bij. En eerlijk gezegd is die ook niet wenselijk.

Het is duidelijk dat de fysiologie (= de werking van het barende lichaam) op de achtergrond is geraakt. Terwijl een vrouwenlichaam gemaakt is om te baren. Dus weet hoe het barende lichaam werkt.  Weet wat het effect van angst en ontspanning is op voortgang, veiligheid en plezier van de baring. Dat brengt baren weer terug naar zijn oorspronkelijke vorm: intens en goed te doen.

Voorbeeld uit de praktijk.

Een jonge zwangere zit in een lastige situatie. Onverwacht zwanger geraakt en haar vriend kiest voor zijn familie en niet voor haar en haar baby. Er komt veel op haar af. Daarnaast gaat ze ervan uit dat baren een pijnlijke klus is en dat het ziekenhuis de meest logische plek is om haar kindje te krijgen. Ze komt toevallig  weer met mij in contact en we komen in gesprek. Dat doet haar wat. Ze ontdekt dat baren niet ingewikkeld is, dat ze de mogelijkheden heeft om veilig en prettig te bevallen. Na één gesprek weet ze: ik ga thuis bevallen. En zo gebeurt het. Ze baart vlot, op eigen kracht haar zoon op het toilet, the place to be voor haar.

Benieuwd naar haar hele verhaal: http://www.praktijkeigenwijz.nl/?s=Jente

  1. Kies voor onderbroken ondersteuning tijdens je bevalling.

Bevallen is een intiem, kwetsbaar life event. Je op elk moment gesteund voelen, gehoord en gedragen is daarbij erg belangrijk. Wordt die steun onderbroken, dan geeft dat onveiligheid. Het is aangetoond dat ononderbroken ondersteuning heel waardevol is tijdens een geboorte. Want dan kan je je als barende vrouw beter ontspannen en overgeven aan het geboorteproces. En dat levert een gezondere, veiliger baring op, waar met tevredenheid op terug gekeken wordt. En dan gaat het niet alleen om ononderbroken fysieke aanwezigheid, maar ook om de ononderbroken mentale en emotionele ondersteuning.

Onlangs is weer eens aangetoond dat niet het fysieke lijden of zware medische ingrepen, maar het ontbreken van duidelijke communicatie en emotionele ondersteuning voor veel vrouwen doorslaggevend is bij het ontstaan van een traumatische bevallingservaring. http://www.volkskrant.nl/wetenschap/nederlands-onderzoek-wijst-uit-communicatie-cruciaal-bij-bevalling~a4499559/

Ook de actie #genoeggezwegen bracht een stroom van reacties van vrouwen op gang waarin ze vertelden wat hun bevalervaring een onaangename, vaak traumatische ervaring had doen worden. Ook vaders vertelden hoe ze zich in de steek gelaten hadden gevoeld.

http://geboortebeweging.nl/genoeggezwegen/

Regel tijdens je zwangerschap, hoe jij én je partner straks begeleid gaan worden. Zijn degene die bij de geboorte zijn er onvoorwaardelijk voor je? Kun je op ze rekenen op elk moment dat het voor jou/jullie van belang is?

Een bijzondere ondersteuning geeft de doula. Voor de vrouw én voor haar partner. Ononderbroken en vanaf het moment dat ze wensen dat ze er is. Waar het ook is en hoe lang het ook duurt. Het bijzondere zit hierin, dat is aangetoond dat dergelijke steun van een niet medisch persoon, geen familie of vriend(in) zijnde, het meest effect heeft. Dat maakt de doula uniek.

Voorbeeld uit de praktijk:

Ik ben in gesprek met een vrouw die zwanger is van haar eerste kindje en attendeer haar op het belang van ononderbroken begeleiding tijdens de geboorte. Dat spreekt haar aan en ze kiest voor een vriendin, want dat voelt prettig en vertrouwd. De gewenste thuisgeboorte eindigt in een ziekenhuisgeboorte. Dat is ingrijpend voor haar, haar partner én de vriendin. Zij kan, met uiteraard weinig ervaring met (ziekenhuis)bevallingen, niet de gewenste steun en begeleiding geven. Bij de tweede zwangerschap vraagt de vrouw mij als doula. Ze voelt zich nu non stop gesteund, gehoord, gezien en geliefd en bevalt uiteindelijk vlot en vreugdevol thuis. Een helende ervaring zoals ze zelf zegt.

  1. Stop je kop in het zand en zeg: “We zien wel”.

Blanco een geboorte in gaan heeft zijn voor- en nadelen. Voordeel is dat je niet beïnvloed wordt door alle mitsen en maren en horrorverhalen en daardoor wellicht meer op je eigen instinct vertrouwt. Wat gunstig is, want bevallen doe je vanuit je reptielenbrein, je instinctieve brein. Nadeel is dat je overvallen kan worden door de intensiteit en werking van je geboortelichaam. Daarnaast is het krijgen van een kindje emotioneel en mentaal ook een dingetje. Kortom een indringende levenservaring. Je voorbereiden op de geboorte is geen overbodige luxe. Als je de werking van je geboortelichaam snapt en weet hoe je reageert op intense situaties en wat je daarbij helpt om (weer) te ontspannen heb je een solide basis, namelijk jezelf, om dit avontuur aan te gaan.

Voorbeeld uit de praktijk:

Het komt regelmatig voor dat vrouwen contact met mij zoeken omdat de vorige geboorte hen is overkomen. Achteraf realiseren ze zich dat het niet ging zoals ze wensten. Veelgehoorde ervaringen zijn: onzeker voelen, overvallen worden door de intense werking van het geboortelichaam en protocollen die niet aansluiten bij hun behoefte op dat moment. Of ze horen/lezen later hoe het ook anders (lees: passender) had gekund. Een nieuwe zwangerschap is een herkansing, een nieuwe gelegenheid om bewuster te gaan baren. Als doula ervaar ik dit als een van de meest waardevolle en gewaardeerde onderdelen van mijn werk. In woord (gesprekken tijdens de zwangerschap) en in daad (100% vertrouwen en volgen tijdens de geboorte).

  1. Wees ervan overtuigd dat bevallen ondraaglijk en dus ondoenlijk is. Leve de pijnstilling.

Het is bijzonder dat er vrouwen zijn die tijdens hun zwangerschap al uitzien naar de ruggenprik. Ik ben het van harte eens met wat een wijze doula mij eens vertelde: als een vrouw om pijnstilling vraagt zit daar een andere vraag achter. Kom daarachter door haar te bevragen en dan is de ruggenprik wellicht niet meer aan de orde. Dus in plaats van meteen pijnstilling aan te bieden, zou je kunnen vragen aan de barende wat ze nu denkt. Meestal is er sprake van angst, het (even) niet meer weten, het op willen geven omdat het zo zwaar is, kortom de motivatie is weg. En als je iets niet meer trekt of leuk vindt, wordt bevallen een hele klus en ook nog eens een onaangename. Door onvoorwaardelijk en onafgebroken afgestemd te zijn op de barende, kun je in een vroeg stadium inspelen op wat bij haar speelt. Gehoord en gezien worden is sterk pijnvoorkomend en pijnstillend.

Fysiologisch gezien kunnen je hersenen kiezen uit twee lichamelijke reacties op elk signaal dat binnenkomt: stressen of ontspannen.  Adrenaline (stresshormonen) aanmaken of endorfine (relaxhormonen). Stresshormonen zetten aan tot vlucht- of vechtreacties. Niet wenselijk voor een bevalling, want het bloed stroomt dan naar de ledematen en de baarmoederspieren en de baby krijgen minden bloed. Dat is voelbaar en merkbaar in pijnlijke spierbewegingen en een baby wiens hartslag aangeeft dat hij het minder naar zijn zin heeft. Endorfine maakt dat een vrouw zich meer ontspant en zich overgeeft aan het ritme van haar barende lichaam. En gebruik kan maken van haar natuurlijke pijnstilling (200 keer sterker dan morfine en gratis).

Voorbeeld uit de praktijk.

Het geboorteplan van mijn cliënte die voor het eerst gaat bevallen, bestaat maar uit één regel: “Ik wil een ruggenprik”. Met hoofdletters, zodat daar geen misverstand over kan bestaan. Ze is zó bang voor de bevalling, de ruggenprik ziet ze als enige oplossing en geeft haar vertrouwen in de geboorte. Ze neemt haar angst mee de geboorte in en dat is o.k. Tijdens de ontsluiting, die vele uren duurt, komt tot twee keer toe een anesthesioloog in vol ornaat aan haar bed om de ruggenprik aan te bieden. Beide keren hoeft de vrouw m niet. Ze voelt zich goed, merkt dat ze de kracht heeft en de motivatie om elke wee op te vangen. Uiteindelijk bevalt ze met een snufje Ultriva van een dochter van ruim 9 pond.

  1. Voed je vooral met drama verhalen over bevallen.

Ben je ook zo’n opzuiger van informatie? Dan heb je vast gemerkt dat alles wat je hoort en leest iets met je doet, dat het impact op je heeft. Positieve verhalen geven vertrouwen en zin in bevallen. Negatieve verhalen veroorzaken op z’n minst een onrustig gevoel. De angst krijgt vrij baan. Natuurlijk kan er iets misgaan tijdens een zwangerschap en een geboorte, maar in de meeste gevallen gaat het goed. Daarnaast zou het interessant zijn om eens na te gaan bij een nare bevalervaring, wat eraan voorafging. Vaak zijn het interventies (ingrepen in de tijd en in het lichaam) die het begin zijn van (meer) complicaties. Al die drama verhalen vergroten de kans dat je meer controle wilt en die zit in je hoofd. Helaas beval je altijd met je buik en niet met je hoofd. Dat vraagt overgave aan het onbekende. En dramaverhalen stimuleren helaas het omgekeerde.

Voorbeeld uit de praktijk.

Toen ik voor het eerst zwanger was besloot ik een zwangerschapscursus bij het Groene Kruis te volgen (ja, het is lang geleden). We waren met een grote groep zwangeren en uiteraard was er ruimte om verwachtingen e.d. te delen. Een van de zwangeren was doodsbang dat ze zou inscheuren. Daarin gesteund door haar moeder die daar ook heel bang voor was. Ik was vrij naïef en besloot me daar niet druk over te maken of er rekening mee te houden. Eigenlijk besloot ik om niet in te scheuren. Waarom zou ik? Na de geboorte van onze zoon kwam ik de betreffende kersverse moeder tegen. Uiteraard vertelden we elkaar over onze bevalervaring. Zij was enorm uitgescheurd en ik wist niet dat je zoveel hechtingen kon krijgen. Ik was ongeschonden gebleven. En de drie keer daarna ook niet ingescheurd. Laat staan ingeknipt. Dit drama lag buiten mijn bereik.

 

Advertenties

Mijn innige wens als doula voor het komende jaar.

Elk jaar in deze tijd werp ik mij op een grote stapel kaarten om te versturen. En ook dit jaar laat ik in mij opkomen wat mijn wens is voor het komende jaar. Ingegeven door mijn ervaringen in het afgelopen jaar, zowel privé als in mijn werk en de wereld daaromheen. Dit jaar was het me heel snel duidelijk: verbinding en liefde. Dat zijn de pijlers waarop we kunnen groeien en een betere wereld creeën op alle niveau’s. Ik werd acuut blij van dit inzicht.

Als doula heb ik ervaren hoe voedend het is als er verbinding is tussen mij en de zwangere en haar partner. Dat is trouwens een voorwaarde: als er geen klik is, gaat het doula effect niet werken. Als er een goede basis is, onstaat intimiteit en een diepe verbinding. Daarop kan een vrouw goed baren. Immers een kindje krijgen is gebaat bij intimiteit, rust en vertrouwen. De vrouw kan dan open gaan, letterlijk en figuurlijk. In een doulacontact bouw ik samen met de cliënt de verbinding uit tot een stevig, omhullend en veilig netwerkje, waarbinnen de vrouw en de man zichzelf kunnen zijn.

Als doula streef ik ook naar verbinding met de verloskundige, kraamverzorgster en verpleegkundige. Immers, wij vormen de kring van mensen die die vrouw heeft uitgezocht om zich mee te verbinden om haar te helpen een zo passend mogelijke geboorte ervaring te krijgen. Vaak lukt dat prima, soms ervaar ik dat er dingen zijn die de verbinding in de weg staan. Zoals onbekendheid, angst en onzekerheid. Door met een belangstellende houding en een luisterend oor met elkaar in gesprek te gaan én te blijven, is volgens mij een belangrijke stap richting verbinding mogelijk. Om samen, ieder op zijn eigen unieke wijze en met zijn eigen inbreng, er voor de vrouw en haar partner te zijn, op weg naar de geboorte van een nieuw mensenkind.

Laten we ons verbinden en de meerwaarde van een ieder zien en accepteren. Daartoe nodig ik iedereen uit in 2017, zodat de geboortezorg een stuk aangenamer én werkzamer wordt.

Ondersteuning : sturend of volgend

“Ik dacht dat ik geen keus had” of “Mag dat dan?” Dat is vaak de reactie van een zwangere als ik ze vertel dat háár wensen en haar (barende) lichaam centraal horen te staan bij de begeleiding. (Te)veel zwangeren menen dat ze moeten bevallen binnen de marges van hun zorggever of partner.

Heb je er weleens bij stil gestaan dat degene die bij je bevalling is, invloed heeft op de uitkomst en jouw beleving van de geboorte? Je partner, de verloskundige, de gynaecoloog en verpleegkundige hebben allemaal hun eigen achtergrond en ervaring. En reken maar dat dat van invloed is op hun houding, visie en aanbod van zorg en ondersteuning aan jou.

De partner

De houding van de partner heeft zeker impact, ook omdat hij/zij dicht bij je staat. Zwangeren conformeren zich regelmatig aan de angst en wensen van hun partner. Laten een echo maken of besluiten in het ziekenhuis te gaan bevallen, omdat de partner het anders niet trekt. Terwijl ze wat hen betreft niet echt een echo hoefden of best thuis wilden bevallen.

De zorgverleners

De bevallingen die je meemaakt, ook als geboorte professional, kleuren je houding en visie. Dat kan niet anders. Gynaecologen en verpleegkundigen werken zelfs in een setting waarin een gezonde, ontspannen geboorte niet regulier is. Waar medisch kijken meer de norm is.

Er zijn zorgverleners die wensen dat je als zwangere meegaat in hun visie en voorstellen. Soms gepresenteerd als: “Ik ben de deskundige” of “Ik ben de eindverantwoordelijke persoon in dit gebeuren”. Niet fijn in een relatie waarin je toch al afhankelijk bent. Dat voelt niet veilig en dat is juist nodig om goed te baren. Bovendien krijg je als zwangere snel het gevoel dat je als lastig bestempeld wordt als je er anders tegen aan kijkt.

Gelukkig is een kenmerk van de mens dat hij groeit en zichzelf ontwikkelt. Een vrouw die in haar kracht blijft en baart in vrijheid is een uitstekende leerschool voor geboortebegeleiders. Er zijn verloskundigen en ziekenhuizen die steeds meer cliënt gericht gaan werken. Met alle positieve gevolgen van dien voor beide partijen.

Als doula leer ik van elke barende vrouw, door haar met een open houding tegemoet te treden. Ik zet mijn eigen mening opzij en volg en vertrouw de vrouw 100% in haar kunnen en weten wat ze nodig heeft. Daar waar ze mijn ondersteuning wenst, geef ik die haar.

Ander bevalklimaat

Mijn wens is dat alle vrouwen die baren zó begeleid worden dat optimaal gebruik gemaakt wordt van de gezonde werking van haar geboortelichaam. Dat haar mentale en emotionele mogelijkheden uitgangspunt zijn bij de baring. Dat de mensen die bij de geboorte zijn, haar (durven te) vertrouwen en respect hebben voor haar kunnen. Dat iedereen er alles aan doet om een voor haar veilige setting te creëren. Daar past geen angst, betweterigheid of wantrouwen bij.

Dus zwangeren, luister goed naar alle informatie die je ontvangt van welke geboortebegeleider dan ook en bepaal dan of het jou helpt om gezond, veilig, prettig en op eigen wijze te bevallen. Zo ja: omarm die persoon. Zo nee, bedank voor de info en zoek verder. Succes!

 

Je bevalling regelen is net als een kinderwagen kopen.

Je bent zwanger en bereid je uiteraard voor op alles wat komen gaat. Praktische zaken, maar ook de bevalling moet geregeld worden.

Kinderwagen kopen.

Stel je voor dat je een kinderwagen gaat aanschaffen. Je gaat naar de winkel en geeft aan dat je zwanger bent en een kinderwagen nodig hebt. De verkoopster, die er verstand van heeft, bepaalt welke kinderwagen geschikt is voor jou en die koop je. Beetje vreemd?Jazeker. Je verwacht namelijk dat je zelf beslist welke wagen geschikt voor je is en je wensen vertaald ziet worden in een goed advies en dat je niet een lopende portemonnee bent.

Bevalling regelen.

Maar waarom vinden we het dan normaal dat een buitenstaander grote invloed heeft en zelfs vaak mag bepalen, hoe en waar je bevalt? Dat je eigen inbreng en mogelijkheden ondergeschikt zijn en niet het uitgangspunt voor begeleiding. Ga eens na hoe vaak je tijdens je zwangerschap onderzoeken ondergaat en protocollen toelaat, terwijl je misschien daar anders over denkt of er een ander gevoel bij hebt. Waarom standaard al die echo’s, terwijl je je afvraagt wat het toevoegt naast alle stress over de (mogelijke slechte) uitslag die het geeft?  Waarom inwendig onderzoek toestaan, omdat de verloskundige dat nodig vindt en jij er een hekel aan hebt? Waarom vliezen laten breken of inleiden, terwijl jij geen haast hebt?

Keuzes maken en besluiten.

Wees je bewust van je eigen visie en gevoelens die dit alles oproept: stress, hekel hebben aan, geen haast hebben. Neem jezelf serieus en volg je eigen gedachten en gevoelens, ook al lijken ze niet logisch en ben jij geen arts. Dat hoeft ook niet want jij bent ook een deskundige. Immers de baby zit in jouw buik en het is jouw lichaam. Wie is daar het dichts bij betrokken? Juist ja, jij!

Denk ook eens aan een doula in dit verband. De doula richt zich op wie je werkelijk bent, wat je werkelijk nodig hebt en zelf in te brengen hebt. Ze is onafhankelijk en volgt jou. Dat geeft meer (zelf) bewustzijn, meer (zelf) vertrouwen en een soepelere geboorte waaraan meer plezier beleefd wordt.

 

Beeldvorming

Van jezelf

Hoe je gaat bevallen en hoe je dat vindt, wordt gekleurd door alles wat je daarover heb gehoord, gelezen en gezien. Dat gekoppeld aan je eigen karakter en  mogelijkheden is dat de uitgangspositie voor je bevalervaring. Positieve, bekrachtigende en genuanceerde input heeft een ander effect dan negatieve, angstige en behoudende informatie. Dat moge duidelijk zijn.

Van de geboortebegeleider

Heb je er wel eens bij stil gestaan dat die beeldvorming ook een rol speelt bij degene die bij je bevalling is? Zoals je partner, de verloskundige, de gynaecoloog of de verpleegkundige. Vooral de laatste twee werken in een setting waarin een gezonde, ontspannen geboorte niet regulier is. En reken maar dat het hun visie en houding beïnvloedt.

Effect op begeleiding en bevalervaring

Wanneer zwangeren erop geattendeerd worden dat haar wensen en haar lichaam uitgangspunt zijn en blijven tijdens de zwangerschap én de geboorte, is vaak haar reactie: “Mag dat dan?” of “Ik dacht dat ik geen keus had”. Er zijn namelijk zorgverleners die verwachten/willen dat je als zwangere je richt op en het liefst meegaat in hun perspectief en visie, soms gepresenteerd als: “ik ben de deskundige” of “ik ben de eindverantwoordelijke persoon in dit gebeuren”. (Te)veel zwangeren denken dat ze moeten bevallen binnen de marges van hun zorggever of partner. En als je jezelf centraal zet en inbrengt in het gesprek, bestaat de kans dat je als lastig bestempeld wordt. Niet fijn in een relatie waarin je toch al afhankelijk bent of samen verder moet. Dat voelt niet veilig en dat is juist nodig om goed te baren.

Ook de houding van de partner heeft die impact .Zwangeren conformeren zich bijvoorbeeld aan de angst en wensen van hun partner. Laten een echo maken of besluiten in het ziekenhuis te gaan bevallen, omdat de partner het anders niet trekt. Terwijl ze wat hen betreft niet echt een echo hoefden of best thuis wilden bevallen. Hoeveel ruimte is er in andermans visie voor jouw  voorwaarden om prettig en veilig te bevallen? En daaraan gekoppeld: in hoeverre kunnen en durven de geboortebegeleiders jou te volgen? Het is bekend dat niet gehoord en gezien worden een smet blijft op je bevalervaring.

Andere input

De bevallingen die je meemaakt, ook als geboorte professional, kleuren dus je houding en visie. Dat kan niet anders. Gelukkig is een kenmerk van de mens dat hij groeit en zichzelf ontwikkelt. Een vrouw die in haar kracht blijft en baart in vrijheid is daarom een uitstekende leerschool voor geboortebegeleiders. Ik leer bijvoorbeeld van elke barende vrouw, door haar met een open houding tegemoet te treden. Ik zet mijn eigen mening opzij en volg en vertrouw de vrouw 100% in haar kunnen en weten wat ze nodig heeft. Daar waar ze mijn ondersteuning wenst, geef ik die haar.

Ander bevalklimaat

Mijn wens is dat alle vrouwen die baren zó begeleid gaan worden dat optimaal gebruik gemaakt wordt van de gezonde werking van haar geboortelichaam en dat haar mentale en emotionele mogelijkheden uitgangspunt zijn en blijven bij de baring. Dat de mensen die bij de geboorte zijn, haar (durven te) vertrouwen en respect hebben voor haar kunnen. Dat iedereen er alles aan doet om een voor haar veilige setting te creëren. Daar past geen angst,betweterigheid of wantrouwen bij.  Dus zwangeren, luister goed naar alle informatie die je ontvangt van welke geboortebegeleider dan ook en bepaal dan of het jou helpt om gezond, veilig, prettig en op eigen wijze te bevallen. Zo ja: omarm die persoon. Zo nee, bedank voor de info en zoek verder. Succes!

Wie volgt wie tijdens de bevalling?

Stel je voor.

Stel je voor: je bent aan het klussen en slaat per ongeluk met de hamer op je vinger. Wat doe je dan? Je gaat je hand bewegen van de pijn en geluid maken, inclusief een knetterende vloek misschien. Een volkomen automatische reactie op iets wat met je lichaam gebeurt. Toch?

Stel je voor: je moet overgeven. Je voelt je beroerd worden, wordt onrustig, wilt niet overgeven, maar uiteindelijk gaat je maag het voedsel eruit werken. Niet fijn, maar je hebt geen keus en volgt de beweging en kracht van je lichaam.

Begeleid worden.

Na de slag op je vingers begin je te springen en te kermen Een hulpverlener staat naast je en zegt dat je beter geen geluid kan maken, want dat kost energie en alle energie is nu nodig om te herstellen. Dus stoppen met piepen. En ook stoppen met bewegen, want ook dat is energieverspilling.

Je hebt overgegeven en de hulpverlener dringt er op aan om zo snel mogelijk nog eens over te geven. Want meestal is het na één keer niet klaar en dan ben je er maar vanaf. Dus krijg je het voorstel om een vinger in de keel te steken, dan wek je het op en gaat het sneller. Kun je je voorstellen dat je verkrampt? Dat je je in moet spannen (wat trouwens ook energie kost) om een natuurlijke reactie tegen te gaan? En is dit logisch?

Wat gaat hier mis?

In beide voorbeelden wordt actief ingegrepen in een automatisch proces van het lichaam. Klinkt wat onrealistisch en dat is het ook. We vinden het niet normaal en onnodig om in deze situaties verteld te worden hoe we het beste kunnen reageren op een lichamelijke impuls, zoals braakneiging en pijn in je vingers na een gevoelige slag daarop. Want je lichaam geeft precies aan wat nodig is en jij hoeft het alleen maar te volgen, sterker nog, het is lastig om er géén gehoor aan te geven.

Begeleiden tijdens de bevalling

Het bizarre is, dat we actief ingrijpen wel normaal vinden als een vrouw een kind gaat baren. Dan is haar lichaam ineens niet meer vanzelfsprekend in staat om iets naar buiten te werken en ook niet betrouwbaar. Maar het lichaam is ingenieus, ook als het baart. Als de bevalling begint zet het lichaam de baarmoeder aan tot openen, wat voelbaar is als weeën. Als  ze voldoende geopend is, voelt de vrouw drang om het kindje er uit te duwen, begeleid door haar eigen ademritme. Omdat het een intensief proces is, bouwt het lichaam pauzes in voor herstel en opdoen van nieuwe energie voor moeder en kind. Helaas laten vrouwen zich massaal vertellen hoe ze moeten ademen, wanneer ze wel en niet geluid mogen maken, of er voldoende vaart in de bevalling zit en welke houding ze aan moeten nemen om hun kind te baren. Onnodig om te vertellen dat dat contraproductief is en zelfs schadelijk kan zijn.

Wie volgt wie?

Maar ja, wie is hier de deskundige? Wie heeft de zwaarst geldende ervaring? Ik durf te stellen dat de grootse deskundige de barende vrouw is. Ook al is het haar eerste keer. Zij ervaart het beste wat in haar lichaam gebeurt en mag er op aangesproken worden om daar gehoor aan te geven. Om zich vrij te voelen om op haar eigen wijze geboorte te geven. Vertrouwen op de werking van het lichaam en het volgen is dus belangrijk en wenselijk. Dat vraagt echter geduld en accepteren van de grilligheid van het ritme van het baren.

Wat kiest de zwangere?

Heeft de zwangere een keuze? Ja! Ze kán kiezen voor het volgen van haar eigen mogelijkheden en haar eigen inbreng centraal zetten. Ze kán vertrouwen op haar eigen werkende lichaam, ook tijdens het baren. Ze zal daarvoor wél mensen om zich heen moeten verzamelen die haar volgen, bekrachtigen en hun eigen angsten ondergeschikt maken aan de veilige, natuurlijke werking van het barende lichaam. En eventueel vriendelijk te bedanken voor al het aanbod om daarop in te grijpen en aan te sturen als daar geen dringende medische noodzaak voor is. Zo komen we een stap dichter bij dynamische en gezonde geboortezorg.

De verloskundige die zich tegelijkertijd ook als doula aanbiedt.

Deze maand is het me twee keer overkomen: een (potentiële) klant, geeft aan bij haar verloskundige dat ze ook een doula wil. Die begrijpt dat de zwangere blijkbaar behoefte heeft aan meer ondersteuning, biedt aan om eerder en dus langer bij de bevalling aanwezig te zijn en hopla, exit doula.

Deze verloskundige zegt zelfs dat ze blijft, al duurt het 48 uur. Lijkt me nog al een opgave en hele verantwoordelijkheid. Immers de vrouw is nu gerustgesteld, maar erger: ze verwacht ook dat dat zal gebeuren en dat de verloskundige er al die tijd er onvoorwaardelijk voor haar is en na twee dagen ook nog in staat is om de medische verantwoordelijkheid te dragen van de baring. Maar goed, daar ga ik niet over en als beide partijen zich daar content bij voelen, doen!
Maar wat is er op tegen om een doula toe te laten in de kring van ondersteuning? Weten de zwangere en de verloskundige eigenlijk wel wat de meerwaarde van de doula is?

Want was het doulaschap maar zo simpel: gewoon meer uren draaien en wat meer aandacht en klaar is Kees. Het ligt echter wat ingewikkelder. We leggen als doula hoe dan ook andere accenten. De hoofdtaak van de verloskundige is zorg dragen voor een gezonde baring, alert zijn op mogelijke complicaties en adequaat handelen (inclusief een gewenste wending geven aan de baring) als dat nodig is. De hoofdtaak van de doula is zodanig ondersteunen dat het welzijn van de aanstaande moeder en vader gewaarborgd wordt.

Daarom geven we in onze begeleiding als doula veel aandacht aan de geboortepartner. Ze worden intensief in de voorbereiding betrokken en ook tijdens de geboorte van hun kindje hebben we continue aandacht voor hun positie en beleving. Ook het effect van de komst van het kindje in de familie komt uitgebreid aan de orde. Relaties en familieverbanden veranderen, dat heeft invloed op de zwangerschap en de geboorte. De doula gaat een persoonlijke band aan, waardoor de intimiteit gevoed wordt. Gelukkig heeft de doula geen medische verantwoordelijkheid, want dat vraagt een zekere professionele afstand, een wat zakelijker houding.

Ook is ons aandachtsgebied heel breed en ook zijn we breed geschoold. Kunnen daardoor meedenken en helpen realiseren van heel diverse wensen en behoeftes. We hebben geen beperkende protocollen. Doula’s hebben maar één regel: de vrouw én haar partner centraal stellen in onze aandacht en hen onvoorwaardelijk blijven volgen. Dat kan ook, want een doula heeft nooit een eigen agenda en geen medische verantwoordelijkheid.

Ik nodig zwangeren, hun geboortepartner én de verloskundige uit om in gesprek te gaan met een doula, om zich goed te laten voorlichten over de meerwaarde van de doula. Ze is er niet voor niets